Rik Van Com en Rik Helsen bouwden met HVC architecten bijna een halve eeuw aan een solide architectenkantoor dat klaar is voor een nog sterkere toekomst. Eind jaren ’80 werd de samenwerking opgestart. In 2010 werd de twee vennootschappen dan één cvba. In 2016 trad Frank Tack toe als medevennoot en in 2023 namen Frank Tack en Torsten Schoonaert het roer volledig over. Drie jaar later, In 2026 start een nieuw hoofdstuk voor HVC architecten. Maar de twee Rikken zorgden in het verleden voor de beslissende voorzetten én voor veel doelpunten.
Rik en Rik ontvangen ons aan de kleine Boulevard in Hasselt, niet ver van het mondaine Quartier Bleu. Tegenover ons zitten twee gedreven nuchtere persoonlijkheden met een andere insteek én een andere manier van leven. Een technisch profiel versus de architectuur-ontwerper. De rode draad van een Limburgs-Brabants succesverhaal met onderhuids een professioneel spanningsveld dat zorgde voor creativiteit, innovatie en nu dus continuïteit.
Hoe hebben jullie elkaar ontmoet?
Rik Van Com: “We kennen elkaar van vanop de Architectenschool in Hasselt. Rik (Helsen) zat op kot op de elfde verdieping. Ik op het tiende. Dat leidde toen al tot een lichte verwarring (glimlach). Na de studies bleef het contact en dat leidde vrij snel tot een samenwerking. Ik had een kantoortje eerst in Valmeer bij Riemst (later werd dat Hasselt, nvdr) en Rik opereerde vanuit Keerbergen. Zo coverden we meteen een heel ander gebied. Dat is altijd zo gebleven. Nog steeds zijn er twee bureaus.”
Rik Helsen: “Toen we afstudeerden in de economisch moeilijke jaren ’80 was het niet zo makkelijk om werk te vinden. Maar het lukte beetje bij beetje. Onze overeenkomsten maakten ons tot vrienden, onze verschillen hielden het spannend en interessant. Maar we hadden hetzelfde doel. Samen sterk zijn.”
Wat was jullie doorbraak?
Rik Van Com: “Ons eerste grote project was voor een buitenlands bedrijf in Heist-op-den-Berg. En we kregen de vraag om een goedkoop en alternatief voorstel uit te werken voor een kantoorgebouw van 2.000m2 en een hal van 4.000m2. Als we wisten hoeveel het eerste ontwerp kostte, dan was ons ontwerp anders geweest (lacht). Het werd ons eerste industriegebouw en die weg zijn we blijven volgen. Het zette ons meteen op de kaart.”
Rik Helsen: “Bij de oplevering waren we nauwelijks vijf jaar afgestudeerd. We hebben even particuliere woningen gedaan maar al snel werd het dus de industriebouw. We voelden ons goed in die no-nonsense wereld met mooie projecten als gevolg. Nu vele jaren later, bouwen we voor KMO’s (ondernemers), voor grote investeerders én voor projectontwikkelaars.”
Wat was het geheim van jullie groei?
Rik Van Com: “Als jonge architecten waren we rookies. We hebben onze weg zelf samen moeten zoeken. Al snel beseften we dat we moesten vernieuwen. De aanschaf van de fax eind jaren ’80 was zo een kantelmoment. Ik hoor me nog zeggen tegen Rik. ‘Weet je wat ik nu heb gezien bij een klant? Je gelooft het nooit, een ontwerp dat zo maar uitrolde bij een klant.’ Ik geloofde mijn ogen niet. Het faxtoestel kostte toen al 120.000 Belgische frank, (€3.000). Dat was veel geld toen. We zijn dan ook gaan lenen bij de bank...”
Rik Helsen: “…Maar die strategie, nieuwe trends oppikken, zorgde wel voor groei. We zagen een aantal zaken breder en sneller dan sommige collega’s. Ik herinner me mijn eerste computer Commodore PET. Als je een fabriekshal neerzet moest je mee zijn. De industriebouwers werkten met AutoCAD en hadden plannen nodig, snel. Dat kon enkel met een computer. Daarnaast zagen we dat de wereld van bouwen en van bedrijfsgebouwen complexer werd, en dat je de krachten moest bundelen. Denk maar aan de eindeloze reglementeringen. We vonden onze weg in die complexe regelgeving.”
Rik Van Com: “Die regelgeving is nu nog meer een kluwen geworden. Het is het echt een horde, een obstakel voor veel architecten, nu en vroeger. Maar we sloegen er ons door. Wat ook meespeelde is dat de twee kantoren met zijn expertises zich bleven ontwikkelen. Dat moest ook want er is veel geld met de projecten gemoeid. Dat moet dus goed en efficiënt gebeuren. Dat heeft de groei zeker ook bepaald.”
Is er een HVC aanpak?
Rik Helsen: “Ja, respect voor budget, timing en oplevering én het feit dat we twee kantoren zijn met een andere focus. Dat gaat dus terug naar onze opleiding waar we elk kozen voor een andere richting: (de ontwerptechnische & de architectonische). Dat verschil in studiekeuze is de motor geweest van onze samenwerking. Twee denkstijlen die elkaar aanvullen, al kostte dat energie. Onze opvolgers Frank en Torsten hebben- na lichte twijfel -deze structuur, in Hasselt en in Keerbergen verdergezet. De spanning tussen technisch ontwerp in Keerbergen en architectonisch ontwerp in Hasselt is zeker positief geweest voor de zaken.”
Hebben jullie een tip voor de huidige generatie?
Rik Van Com: “We zijn er nog steeds als bureau. Het verhaal is niet voorbij, we geven het stokje door. HVC architecten is klaar voor de volgende stap. Frank en Torsten en het team weten goed waarmee ze bezig zijn. Onze overdracht, zie je niet zo vaak. Of er grote verschillen zijn met de huidige generatie? De nieuwe generatie leeft en werkt anders. Dat merk ik aan mijn dochters, ze benaderen zaken anders. We werkten dag en nacht. Dat is gewoon een vaststelling. Maar een tip die ik kan meegeven, blijf alert en loop niet naast je schoenen.”
Rik Helsen: “HVC is klaar voor de toekomst. Maar inderdaad voetjes op de grond en plichtsbewust en correct zijn. Ons klanten verlangen dat we snel en een accuraat antwoorden.”
Rik Van Com: “We zijn geen star-architects...”
Rik Helsen: “… Dat klopt, we zijn geen kunstenaars maar ambachtsmensen die een goed product wilden afleverden aan een correcte prijs. Ze kwamen niet naar ons voor een kunstwerk maar wel voor een fabriek. We hebben in elk geval langer samengewerkt dan dat we getrouwd zijn. Het was mijn vak en mijn passie, en dat is het voor ons nog steeds.”`
Philip De Hollogne
